Księgowość w Polsce — co warto wiedzieć, zanim założysz firmę

Wiele rodzin, którym pomagamy, oraz wolontariuszy naszej fundacji zaczyna w Polsce własną działalność. Pytania wracają te same: jaką formę firmy wybrać, kto poprowadzi księgi i ile to wszystko kosztuje. Zebraliśmy podstawy, które warto znać, zanim pójdzie się do urzędu.

Najprostsza forma to jednoosobowa działalność gospodarcza. Rejestruje się ją w CEIDG — bez kapitału, bez notariusza, wniosek można złożyć przez internet. Trzeba jednak pamiętać o jednej rzeczy: za zobowiązania firmy przedsiębiorca odpowiada całym swoim majątkiem, także prywatnym. To główna różnica wobec spółki.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oddziela majątek firmy od prywatnego. Powstaje z chwilą wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, a umowę można podpisać online w systemie S24, bez wizyty u notariusza — płaci się wtedy wyłącznie opłaty sądowe. Krok po kroku, z listą dokumentów i kosztami, opisuje poradnik o zakładaniu spółki przygotowany przez biuro Księgowość Biz — w języku rosyjskim, co bywa pomocne dla rodzin z Ukrainy.

Formę opodatkowania wybiera się na starcie: skala podatkowa, podatek liniowy albo ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Decyzja zmienia nie tylko wysokość podatku, ale też sposób liczenia składki zdrowotnej, dlatego warto policzyć warianty przed pierwszym miesiącem działalności, a nie po roku.

Spółka z o.o. płaci CIT i prowadzi pełną księgowość — księgi handlowe, a po zakończeniu roku sprawozdanie finansowe składane elektronicznie do KRS. Przy jednoosobowej działalności zwykle wystarczy podatkowa księga przychodów i rozchodów albo ewidencja przychodów przy ryczałcie.

Osobny temat to ZUS. Początkujący przedsiębiorca może skorzystać z ulgi na start, a później z preferencyjnych składek, ale terminy liczą się od dnia rozpoczęcia działalności, a nie od pierwszej faktury. Spóźnione zgłoszenie potrafi kosztować więcej niż cała księgowość w pierwszym roku.

Organizacje pozarządowe mają własne obowiązki. Fundacja prowadzi pełne księgi, składa CIT-8 i sprawozdanie do KRS, a jeśli ma status organizacji pożytku publicznego — również sprawozdanie merytoryczne, jawne dla każdego. Nasze dokumenty znajdziesz w dziale Sprawozdania.

Nie prowadzimy doradztwa podatkowego i nie rozliczamy firm — ten tekst to tylko drogowskaz. Jeśli szukasz księgowego, wybierz biuro, które rozmawia w zrozumiałym dla Ciebie języku i pokazuje cennik przed podpisaniem umowy. Dobrze zadane pytania na starcie oszczędzają potem miesiące poprawek.